
Netcongestie - De kracht van besparen
De kracht van besparen
De kracht van besparen
De Nederlandse economie groeit en moet tegelijkertijd ook verduurzamen. Dit leidt tot een stijgende vraag naar elektriciteit. Tegelijkertijd neemt de opwek van duurzame energie snel toe. Het elektriciteitsnet moet deze groeiende stroom transporteren, maar steeds vaker overschrijden vraag en aanbod de beschikbare capaciteit. Zo is netcongestie ontstaan. Dit vergroot de kans op storingen en kan zelfs leiden tot uitval van het net.
Netcongestie kan worden opgelost door te bouwen, te balanceren en te besparen. De nadruk ligt nu vooral op bouwen, het uitbreiden van de capaciteit. Bouwen is grondig, maar kan het huidige tempo van aanvraag van aansluitwaarde niet bijbenen en vergt grote investeringen tot wel 60 miljard euro. Balanceren spreidt de pieken in vraag en aanbod contractueel. Echter, de snelste en meest impactvolle, maar onderbelichte aanpak is besparen. Hiermee wordt verspilling tegengegaan en wordt zo de totale hoeveelheid te transporteren elektriciteit verlaagd.
In de industrie is veel potentie voor besparing aanwezig. Met name pompinstallaties en ventilatoren met een vermogen tussen de 10 kW en 400 kW. Dit worden ook wel stromingssystemen genoemd en verbruiken het grootste deel van de elektriciteitsvraag. Deze stromingssystemen zijn vaak overgedimensioneerd. Wanneer deze zouden worden geoptimaliseerd door middel van een toerenregeling, kan hiermee vele tientallen procenten worden bespaard.
Een dergelijke toerenregeling is al vele jaren aanwezig in de industrie. Namelijk de frequentieregelaar die elektronisch toeren regelt. Echter, wordt deze om technische, veiligheids- en/of economische redenen niet veelvuldig toegepast in een industriële omgeving.
Een onderbelicht alternatief is een mechanische toerenregeling. Deze technologie kent niet de technische, veiligheids- en/of economische nadelen van een frequentieregelaar. Hierdoor kan minimaal 4 TWh bespaard worden, of 2700 MW in termen van aansluitwaarde. De technologie is bovendien eenvoudig en snel in bestaande installaties te implementeren.
De impact hiervan is aanzienlijk, 7 procent van het totale netcongestieprobleem kan zo worden opgelost. Ook financieel zijn de voordelen groot. Jaarlijks kan 0,7 tot 2,5 miljard euro aan maatschappelijke kosten worden vermeden, terwijl de totale investeringsbehoefte voor uitbreiding van het net met 2,2 miljard euro daalt.
Dat is de kracht van besparen.
4 november 2025
